ابن أبي أصيبعة ( مترجم : سيد جعفر غضبان )
278
عيون الأنباء في طبقات الأطباء ( فارسى )
باب هفتم در طبقات اطبائى كه در ابتداى ظهور اسلام ( اعم از عرب و غير عرب ) بودند 1 1 ) حرث بن كلده ثقفى ( حارث ) - اين مرد اهل طايف بود ( از شهرهاى عربستان ) و مسافرتهائى بخارج كرد . علم طب را در ايران تعليم يافت و در اين سرزمين تمرين نمود و دردها و داروها را در اين كشور شناخت . حرفهء اصليش عودزنى بود . اين حرفه را نيز در فارس و يمن ياد گرفت « 1 » و در زمان رسول اكرم ( ص ) و ابو بكر و عمر و عثمان و على بن ابى طالب ( ع ) و معاوية بن ابى سفيان حيات داشت . معاويه از او پرسيد طب چيست ؟ وى جواب داد ( ألازم ) يعنى گرسنگى . ابن جلجل گفت : كه جوهرى « 2 » در كتاب « الصحاح » خود آورده : أزم به معناى امساك است . مثلا مىگويند ( أزم الرجل عن الشيئى ) يعنى آن شخصى از فلان چيز أزم كرد ، يا امساك نمود . ابو زيد « 3 » گفت : أزم به كسى گويند كه دو لب خود را برهم گذارده است . در حديث آمده است : كه عمر از حارث بن كلده پرسيد ، دواء چيست ؟ حرث بن كلده جواب داد : أزم ، يعنى پرهيز . ابو زيد گفت : حرث بن كلده طبيب عرب بوده است . از سعد بن ابى وقاص روايت شده است ، كه در مكه بيمار شد . رسول خدا ( ص )
--> ( 1 ) - در آن ايام يمن تحت نفوذ ايرانيان بود . ( 2 ) - ابو نصر اسمعيل جوهرى متولد فاراب و متوفى به نيشابور صاحب كتاب لغت معروف به « صحاح اللغة » مىباشد . ( 3 ) - ابو زيد انصارى از علماء معروف لغت بود .